تغییر رنگ پوست چیست؟ علل، انواع و درمان

این مطلب بر اساس راهنمای آموزشی Cleveland Clinic — Skin Discoloration به فارسی بازنویسی شده و جایگزین تشخیص پزشک نیست.

تغییر رنگ پوست چیست؟

تغییر رنگ پوست وقتی رخ می دهد که رنگ پوست با حالت طبیعی خودتان فرق کند. لکه ها می توانند قهوه ای، قرمز، سفید، صورتی، بنفش یا سیاه به نظر برسند—بسته به رنگ پایه پوست و علت.

بخشی از این تغییرات به ملانین مربوط است؛ رنگدانه ای که رنگ پوست، مو و چشم را می سازد. اگر سلول های سازنده ملانین آسیب ببینند و ملانین زیاد بسازند، پوست تیره تر می شود (هایپرپیگمانتاسیون). اگر ملانین کم شود، پوست روشن تر می شود (هیپوپیگمانتاسیون).

علت ها می توانند شامل اختلالات پوستی، خال مادرزادی، عفونت، سرطان پوست، آسیب (سوختگی یا تاول)، آلرژی، دارو، مواد شیمیایی و بیماری های عمومی باشند. بعضی شرایط پوست را خشک و خارش دار می کنند؛ بعضی فقط رنگ را عوض می کنند. بسیاری قابل درمان اند و آسیب ماندگار جدی نمی گذارند—ولی تغییر جدید را باید با پزشک چک کرد.

علل شایع تغییر رنگ پوست

خال مادرزادی و خال ها

خال مادرزادی از بدو تولد یا کمی بعد ظاهر می شود. بعضی محو می شوند؛ بعضی ماندگارند یا با سن تیره تر می شوند. دو دسته اصلی: عروقی (عروق خونی نامنظم) و رنگدانه ای (ملانین نامنظم).

• همانژیوم توت فرنگی: دسته مویرگ زیر پوست؛ برجستگی قرمز شبیه توت فرنگی؛ معمولاً تا حدود ۱۰ سالگی محو می شود
• لکه های پورت واین: خال صاف قرمز تیره/بنفش از عروق متورم؛ ماندگار است؛ درمان های روشن کننده ممکن است کمک کند
• لکه های کافه اوله: لکه های صاف قهوه ای قهوه مانند؛ معمولاً بی خطر، گاهی نشانه بیماری ژنتیکی
• لکه مغولی آبی: لکه های آبی/خاکستری روی باسن یا کمر نوزاد؛ معمولاً محو می شوند
• لکه سالمون (نیش لک لک): خوشه مویرگ صورتی تا بنفش قرمز پشت سر یا پیشانی نوزاد؛ اغلب تا حدود ۲ سالگی محو می شود

خال ها (nevus) معمولاً قهوه ای یا سیاه، گرد یا بیضی اند و ممکن است عوض شوند یا ناپدید شوند. خال های جدید هم ممکن است ظاهر شوند. چون بعضی خال ها می توانند به سرطان پوست مربوط باشند، تغییر شکل، اندازه، بافت یا رنگ را با قانون ABCDEs بررسی کنید.

راش و عفونت های پوستی

• اگزما: خشکی و خارش؛ مرطوب کننده و در صورت نیاز دارو. راهنما: اگزمای صورت
• پسوریازیس: پلاک های ضخیم پوسته دار؛ اغلب با کرم و پماد درمان می شود
• درماتیت تماسی: راش قرمز، سوزان، خارش دار یا تاول دار بعد از تماس با آلرژن یا محرک
• روزاسه: برجستگی های قرمز روی بینی، گونه، چانه و پیشانی؛ درمان موضعی یا لیزر
• تینه ورسیکالر: لکه های تغییررنگ داده از عفونت مخمری؛ ضدقارچ موضعی یا خوراکی
• کچلی (رینگ ورم): راش حلقوی قارچی؛ ضدقارچ موضعی یا خوراکی

اختلالات رنگدانه و شرایط پوستی

• ویتیلیگو: بیماری خودایمنی با لکه های روشن از دست رفتن رنگ؛ درمان هایی مثل استتار، ریپیگمانتاسیون، نوردرمانی یا جراحی
• آلبینیسم: کمبود ژنتیکی ملانین در پوست/مو/چشم؛ مادام العمر
• ملاسما: لکه های قهوه ای یا خاکستری اغلب روی صورت، مرتبط با هورمون (مثل بارداری) یا دارو؛ ممکن است محو شود؛ کرم روشن کننده یا لیزر گاهی کمک می کند. مرتبط: ترانگزامیک اسید
• لکه های پیری / لک آفتاب: لکه های صاف قهوه ای تا سیاه بعد از آفتاب؛ کرم، لیزر یا روش های سطحی سازی پوست ممکن است کمک کند

برای تمرکز روی لک صورت: چگونه لک صورت را از بین ببریم؟ · ویتامین سی برای لک · لک بعد از جوش.

سرطان پوست

سرطان پوست اغلب روی صورت، بازو، دست و گردن—نقاط در معرض آفتاب—دیده می شود:

• کراتوز اکتینیک: لکه های زبر پوسته دار که می توانند به سرطان منجر شوند؛ گاهی با پوسته زرد/قهوه ای
• کارسینوم سلول قاعده ای: شایع ترین؛ برجستگی براق، گاهی قرمز، خارش دار یا خون ریزی دهنده
• کارسینوم سلول سنگفرشی: دومین شایع؛ برجستگی قرمز، زخم یا لکه پوسته دار که خون می آید، خوب می شود و برمی گردد
• ملانوم: مهاجم ترین؛ ممکن است در خال موجود یا لکه تیره جدید ظاهر شود

بیماری ها و عوامل دیگر

• التهاب: بعد از سوختگی، آفتاب سوختگی، تاول یا آسیب—گاهی تیرگی یا روشنی باقی می ماند
• لوپوس: ممکن است بعد از آفتاب روی بینی و گونه ها راش بدهد
• بیماری آدیسون: لکه های تیره اطراف چین پوست یا مفاصل
• راش مرتبط با دیابت: لکه های تغییررنگ داده ممکن است دیده شود
• داروها و بعضی سرطان ها/سندرم های پارانئوپلاستیک: می توانند رنگ پوست را عوض کنند

سرم ویتامین سی تایتان · راهنمای روتین: روتین ضد لک

تشخیص چگونه است؟

پزشک می پرسد تغییر از کی شروع شده، آیا عوض شده، چه حسی دارد و آیا علائم یا بیماری دیگری دارید. روش ها می تواند شامل معاینه پوست، بررسی با لامپ وود، نمونه برداری (بیوپسی) و آزمایش خون باشد.

درمان تغییر رنگ پوست

درمان به علت بستگی دارد. اگر بیماری زمینه ای باشد، درمان همان بیماری ممکن است رنگ پوست را هم بهتر کند. اگر ضایعه سرطانی باشد، جراحی، پرتودرمانی یا درمان های دیگر مطرح می شود. بعضی لکه ها خودبه خود یا با درمان ساده فروکش می کنند.

گزینه های رایج:

• پماد/کرم/شامپوی ضدقارچ
• کرم های روشن کننده برای لک های تیره
• پیل شیمیایی، لیزر، درم ابریژن
• آرایش پوشاننده
• جراحی در موارد خاص
• داروی خوراکی یا موضعی تجویزی (آنتی بیوتیک، ضدقارچ، استروئید و …)

برای انتخاب ترکیب های ضد لک در خانه (زیر نظر متخصص در صورت نیاز): بهترین ترکیبات برای لک صورت · آزلائیک اسید.

پیشگیری

خال مادرزادی و بعضی بیماری های ژنتیکی قابل پیشگیری نیستند. برای عفونت و تحریک پوستی، دوری از محرک ها و بهداشت پوست کمک می کند. برای کاهش خطر آفتاب سوختگی، لک آفتابی و سرطان پوست:

• ضدآفتاب روزانه در فضای باز
• پرهیز از تخت برنزه و لامپ آفتابی
• پوشش با لباس راحت و گشاد
• کم کردن آفتاب بین حدود ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر که UV قوی تر است

این مطلب آموزشی است و جایگزین ویزیت پزشکی نیست.