به روزرسانی ۱۴۰۵ · راهنمای اگزمای صورت
اگزمای صورت چیست؟ علائم، علل، انواع و درمان
اگزمای صورت پوست را خشک، پوسته پوسته و خارش دار می کند. درمان قطعی ندارد، اما با مراقبت درست می توان علائم را کنترل کرد.
خلاصه سریع
- اگزما صورت سد دفاعی پوست را ضعیف می کند و پوست را به محرک ها حساس تر می سازد
- شایع ترین محل ها: گونه ها و پیشانی؛ علائم از خفیف تا شدید متغیر است
- مسری نیست
- درمان: مرطوب کننده ملایم + داروی موضعی در صورت تجویز پزشک + دوری از محرک ها
- بهبود ممکن است چند هفته طول بکشد؛ بازگشت علائم شایع است
این مقاله بر اساس راهنمای آموزشی کلینیک کلیولند درباره اگزما روی صورت تنظیم و به فارسی بازنویسی شده است. جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص پزشک نیست.
منبع: Eczema on Face — Cleveland Clinic
اگزمای صورت چیست؟
اگزما صورت وضعیتی است که می تواند پوست صورت را خشک، پوسته پوسته و خارش دار کند. اگزما مانع عملکرد درست سد دفاعی طبیعی پوست در برابر عوامل بیرونی می شود؛ در نتیجه پوست حساس تر می شود و راحت تر به محرک ها و آلرژن های محیطی واکنش نشان می دهد و علائم دوباره فعال می شوند.
اگزما روی صورت درمان قطعی ندارد، اما درمان برای کنترل و کاهش علائم در دسترس است.
انواع اگزمای صورت
چند نوع اگزما می تواند روی صورت ظاهر شود. شایع ترین ها عبارت اند از:
- درماتیت آتوپیک
- درماتیت تماسی
- نورودرماتیت
- اگزمای سکه ای
- درماتیت سبورئیک
ممکن است هم زمان بیش از یک نوع اگزما روی بدن وجود داشته باشد.
اگزمای صورت چه کسانی را درگیر می کند؟
هر کسی ممکن است اگزمای صورت بگیرد. در این افراد شایع تر است:
- سابقه خانوادگی اگزما
- سابقه درماتیت، آسم، آلرژی یا تب یونجه
زنان بیشتر در معرض اگزما قرار می گیرند. حدود بیش از ۱۰٪ جمعیت ایالات متحده نوعی اگزما دارند (تقریباً ۱ از ۱۰ نفر). علائم در هر فرد متفاوت است و می تواند نواحی مختلفی از بدن—از جمله صورت—را درگیر کند.
علائم اگزمای صورت
علائم از خفیف تا شدید متغیرند و می توانند شامل این موارد باشند:
- تورم و التهاب
- خارش
- راش با تغییر رنگ پوست (قرمز تا بنفش تا قهوه ای تیره، بسته به رنگ پوست)
- لکه های خشک، پوسته پوسته یا پوسته ریز
- احساس درد/سوزش
- چین وچروک زیر چشم
- برجستگی های کوچک یا تاول های ریز
علائم معمولاً از چانه تا پیشانی دیده می شوند. گونه ها شایع ترین محل ظاهر شدن اگزما روی صورت اند.
علل اگزمای صورت
چند عامل در ایجاد اگزمای صورت نقش دارند:
- محرک های محیطی: گیاهان یا حیوانات، صابون و شوینده، پارچه لباس، آلودگی و دود، سطح رطوبت هوا—حتی بدون آلرژی شناخته شده
- سیستم ایمنی بیش فعال: ممکن است سلول های پوست یا محرک های کوچک را «تهاجم» اشتباه بگیرد و باعث التهاب و خارش شود
- ژنتیک: تغییر در ژن ها می تواند پروتئین های نگهدارنده سد پوست را مختل کند؛ سابقه خانوادگی خطر را بالا می برد
چه چیزهایی علائم اگزما صورت را دوباره برمی گردانند؟
محرک ها در هر فرد متفاوت اند. شایع ترین ها:
- صابون و شوینده
- هوای خشک (رطوبت پایین)
- تماس با آلرژن
- آرایش
- پارچه یا جنس لباس
- دود و آلودگی
- استرس
آیا اگزمای صورت مسری است؟
خیر. اگزما مسری نیست و با تماس فیزیکی یا نزدیک به فرد دیگر منتقل نمی شود.
تشخیص اگزمای صورت
پزشک معمولاً با معاینه پوست (لکه های خشک و تغییر رنگ) تشخیص می دهد. اگر علائم شبیه بیماری های دیگر باشد، ممکن است این تست ها پیشنهاد شود:
- پچ تست برای آلرژی های محیطی
- آزمایش خون یا نمونه برداری سطحی برای عفونت
- بیوپسی پوست برای بررسی میکروسکوپی
درمان اگزمای صورت
درمان به پوست شما و علت تشدید علائم بستگی دارد و می تواند شامل این ها باشد:
- مرطوب کننده ها و لوسیون های ملایم/مخصوص پوست حساس
- داروهای ضدالتهاب موضعی (کورتیکواستروئید موضعی یا مهارکننده های کلسینورین موضعی) با تجویز پزشک
- فوتوتراپی (نوردرمانی) در موارد منتخب
- داروهای خوراکی مثل آنتی هیستامین، کورتیکواستروئید یا سرکوب کننده های ایمنی در موارد شدیدتر—فقط زیر نظر پزشک
قبل از شروع هر دارو درباره عوارض، دوز و تداخل ها با پزشک صحبت کنید.
چه مرطوب کننده، کرم یا شوینده ای مناسب است؟
نوع محصول روی بهبود یا تحریک پوست اثر دارد. محصولاتی را انتخاب کنید که:
- بدون عطر و بدون رنگ باشند
- ملایم یا مخصوص پوست حساس باشند
- حاوی روغن ها (مثل وازلین/روغن معدنی) یا بافت چرب تر (پماد/کرم) باشند
- تا حد ممکن نگهدارنده ها و پایدارکننده های تحریک کننده کمتری داشته باشند
- به سد طبیعی پوست کمک کنند (لیپید و سرامید)
آنچه برای یک نفر عالی است ممکن است برای دیگری مناسب نباشد. اگر مطمئن نیستید، با پزشک مشورت کنید. راهنمای مرتبط: ترمیم سد دفاعی پوست حساس · مرطوب کننده پوست خشک و حساس · سیکا (سنتلا).
چه زمانی علائم بهتر می شود؟
پس از شروع درمان دوره تشدید، ممکن است چند هفته طول بکشد تا پوست کاملاً آرام شود. درمان پزشکی معمولاً روند را سریع تر می کند. با دوری از محرک ها و مرطوب کننده زدن منظم می توانید احتمال بازگشت علائم را کم کنید.
پیش آگهی؛ آیا اگزمای صورت خوب می شود؟
اگزما یک بیماری مزمن و مادام العمر بدون درمان قطعی است. عود با محرک ها ممکن است؛ یعنی علائم دوباره روی صورت برگردند. حتی با درمان، پاک شدن کامل ممکن است چند هفته طول بکشد.
مرطوب کننده بدون عطر مخصوص اگزما/پوست حساس را به طور مکرر بزنید—به خصوص صبح، هر چند ساعت در طول روز در صورت خشکی، بعد از حمام روی پوست نم دار، و قبل از خواب. وقتی علائم دوباره برمی گردند، پزشک ممکن است کرم/پماد دارویی تجویز کند.
چون اگزما روی صورت دیده می شود، بعضی افراد اعتمادبه نفسشان آسیب می بیند. آرایش گاهی تحریک را بیشتر می کند و بهبود را عقب می اندازد. اگر علائم بدتر می شوند یا از نظر روحی فشار می آورند، با پزشک—و در صورت نیاز متخصص سلامت روان—صحبت کنید.
آیا می رود؟ بله، علائم فعلی معمولاً فروکش می کنند؛ اما ممکن است دوباره برگردند. بهترین راه جلوگیری از برگشتن علائم: دوری از محرک ها + مرطوب کننده زدن منظم.
چگونه از بازگشت علائم اگزما صورت پیشگیری کنیم؟
همه موارد قابل پیشگیری نیستند، اما می توانید خطر برگشتن علائم را کم کنید با:
- دوری از آلرژن های محیطی شناخته شده
- اجتناب از محرک هایی مثل بعضی صابون ها و آرایش ها
- استفاده منظم از مرطوب کننده ملایم مخصوص پوست حساس در طول روز
تشخیص نوع پوست هم کمک می کند: چگونه نوع پوست خود را بشناسیم؟
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
- علائم بعد از چند هفته بهتر نشدند یا بدتر شدند
- مرطوب کننده یا داروی موضعی باعث راش یا درد شد
سؤالات پیشنهادی از پزشک
- چطور جلوی برگشتن علائم اگزما صورت را بگیرم؟
- به چیزی آلرژی دارم؟
- چه چیزی باعث برگشتن علائمم شد؟
- چه مرطوب کننده ای پیشنهاد می کنید و چند بار بزنم؟
- داروی تجویزی عوارض دارد؟
جمع بندی
اگزما صورت مزمن است و ممکن است ناگهانی یا با محرک ها دوباره فعال شود. با مرطوب کننده منظم، دوری از تحریک کننده ها و درمان پزشکی در صورت نیاز، علائم قابل کنترل اند. اگر پوست صورت روی روابط اجتماعی یا حال روحتان اثر گذاشته، کمک گرفتن کاملاً بجاست.
این مطلب جایگزین تشخیص و درمان پزشکی نیست. برای علائم مداوم یا شدید به پزشک/پوست مراجعه کنید.
اگر پوست سینه خشک و خارش دار است: اگزمای سینه؛ علائم و درمان
